Reach Us +44-1477412632

Determination of most reliable bony structure for ageing of pikeperch, Sander lucioperca (Linnaeus, 1758) in Alt ı nkaya Dam Lake (Samsun, Turkey)

Savas Yilmaz1*, Nazmi Polat1 ve Mahmut Yilmaz2

1Ondokuz Mayis Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 55139, Samsun

2Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 40040, Kirsehir

Corresponding Author:
Dr. Savas Yilmaz
Ondokuz Mayis Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi
Biyoloji Bölümü, 55139, Samsun
Tel: (+90 362) 319 1919/5147
E-mail: [email protected]
 
Visit for more related articles at Journal of FisheriesSciences.com

Abstract

Four different bony structures as scales, vertebrae, otoliths and operculums were removed in order to determine most reliable bony structure for ageing of pikeperch inhabiting Altınkaya Dam Lake. Operculums were excluded from age determination because it was not read. Other bony structures were analysed three times by one reader. Percent agreement, avarage percent error and coefficient of variation were used to ageing precision (reproducibility). The highest percent agreement (97.16%) and the lowest avarage percent error (5.66) and coefficient of variation (10.21) were obtained for otoliths. Ages of fish were overestimated from scales and vertebrae. Therefore, it was concluded that otoliths are most reliable ageing structure for pikeperch in Altınkaya Dam Lake.

Keywords

Pikeperch, Sander lucioperca, Age Determination, Otolith, Altınkaya Dam Lake, Samsun

Giriş

Balık biyolojisi ve populasyon dinamiği çalışmalarının en önemli konularından biri, balığın yaşının doğru olarak belirlenmesidir. Büyüme, olgunluk çağı, populasyon yapısı ve üreme yaşının tespit edilmesi gibi bilgiler yaşın doğru olarak saptanmasıyla mümkün olabilmektedir (Polat ve Işık, 1995).

Yaş belirlemenin en güvenilir yolu tabii şartlarda markalama-geri yakalama ya da yaşı bilinen balıklarla çalışmaktır. Fakat zaman ve mali kaynak sıkıntıları bu metotların uygulanabilirliğini sınırlandırmaktadır. Diğer bir metot olan uzunluk-frekans yöntemi ise sadece hızlı büyüyen, kısa ömürlü türler için elverişlidir. Söz edilen iki metodun kullanılamadığı durumlarda, farklı kemiksi yapıların karşılaştırılması suretiyle yaş tayini için güvenilir yapı seçilebilmektedir (Jearld, 1983; Das, 1994; DeVries ve Frie, 1996).

Kemiksi oluşumlara dayanan yaş belirleme işlemlerinin önemli bir dezavantajı subjektif yorumlar içermesidir. Bu subjektiflik, tür ve habitat farklılıklarıyla birleştiğinde elde edilen sonuçlar arasında büyük uçurumların olması da muhtemeldir. Bu nedenle doğruluğu ispatlanmış yöntemlerle balıkların yaşı belirlenemiyorsa, en az hata ile yaş tayini yapabilmek ve uygun yapıyı tespit edebilmek için mutlaka farklı kemiksi yapıların karşılaştırılması gerekir. Böylelikle belirli bir halka özelliği gösteren ve yaş tayinine müsait olduğu düşünülen birçok yapı arasından bir ya da bir kaçı yaş belirlemede güvenle kullanılabilir. Buna rağmen herhangi bir yapının güvenilir sonuçlar verip vermediği doğrulama çalışmalarıyla test edilmelidir (Chilton ve Beamish, 1982).

Sudak balığı (Sander lucioperca (Linnaeus, 1758)), etinin lezzetli oluşu nedeniyle ekonomik değeri oldukça yüksek olan bir türdür. Fakat beslenmesi tamamen diğer canlı balıklara dayandığından kültür şartlarında yapay üretimi yapılamaz (Geldiay ve Balık, 1999). Bu nedenle, mevcut populasyonlar detaylı şekilde araştırılmalı ve uygun yönetim modelleri geliştirilmelidir. Ülkemizde türün biyolojisi ve populasyon özellikleri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların çoğunda yaş verileri puldan elde edilmiştir (Sarıhan vd., 1988; Demirkalp (Aksun), 1992; Yılmaz ve Gül, 2001; Özyurt ve Avşar, 2002; Ablak ve Yılmaz, 2004; Balık vd., 2004). Bazı araştırmalarda ise pul ve operkulum birlikte değerlendirilmiştir (Sarmaşık ve Timur, 1994; Atar ve Atay, 1998; Becer ve İkiz, 1999). Fakat hiçbir çalışmada yaş tayini için kemiksi yapıların karşılaştırmalı analizi yapılmamıştır. Bu çalışmada, Altınkaya Baraj Gölü (Samsun)’nde yaşayan sudak balıklarının pul, omur, otolit ve operkulumunda tekrarlı yaş okuması yapılarak en güvenilir sonuçları veren kemiksi yapının tespit edilmesi amaçlanmıştır.

Materyal ve Method

Altınkaya Baraj Gölü, Samsun’un Bafra ilçesine 27 km uzaklıkta, Kızılırmak nehri üzerindedir. DSİ tarafından 1988 yılında yapımı tamamlanan baraj enerji, sulama, taşkın kontrolü amacıyla inşa edilmiştir. Bunların yanında gezi yeri olarak kullanılmakta ve ticari balıkçılık faaliyetleri yürütülmektedir. Baraj Gölü 118.31 km2‘lik alana ve 70 km‘lik uzunluğa sahiptir. Gölün toplam hacmi 5763.106 m3 , en yüksek su kotu ise 190 m‘dir (Işık, 1992).

Toplam 142 adet sudak balığı Temmuz-2003 ile Kasım-2004 tarihleri arasında Altınkaya Baraj Gölü’nün farklı bölgelerinden yakalanmıştır. Her bir balığın çatal boyu ±1 mm hassasiyetle ölçülmüş, ağırlıkları ise ±1 g hassasiyetle tartılmıştır. Yaş belirleme amacıyla pul, omur, otolit ve operkulum olmak üzere dört kemiksi yapı çıkarılmıştır. Kemiksi yapılar farklı tekniklerle yaş tayinine hazırlanmıştır (Chugunova, 1963). Yaş analizlerinden evvel tüm kemiksi yapılarda ön inceleme yapılmıştır. Bu sayede, her bir yapının merkez, ilk yaş halkası ve annulus karakteri hakkında bilgiler elde edilmiş ve mikroskop büyütmesi belirlenmiştir. Yaş okuması yapılabilecek kemiksi oluşumlar stereo binoküler mikroskopta 10x büyütmede bir okuyucu tarafından 3 kez değerlendirilmiştir.

Tekrarlı okumalardan elde edilen yaş verilerinden yapılar için ortalama yaş (Baker ve Timmons, 1991) hesaplanmıştır. Ortalama yaş hesabında (1) numaralı formül kullanılmıştır.

image (1)

Formülde; Xort ortalama yaş, n okuma sayısı, f örnek sayısı, Xij j balığı için i. okumada elde edilen yaştır. Ortalama yaş, güvenilir kemiksi yapının belirlenmesinden ziyade normalin altında ya da üstündeki yaş okumalarını tespit etmede faydalı olmaktadır.

Yaş belirleme çalışmalarında sıklıkla geçen “uyum” terimi, her hangi bir kemiksi yapıda aynı yaş sonuçlarının tekrarlanabilirliğini ifade eder ve okuyucular ya da okumalar arasındaki değişkenlikle ilgilidir (Chilton ve Beamish, 1982). Yüzde uyum (YU), ortalama yüzde hata (OYH) ve değişim katsayısı (DK) uyumun üç temel göstergesidir. Her bir kemiksi yapı için YU, yapılan 3 tekrarlı okumada gözlenen yaşlardan en az ikisinin aynı olduğu örnek sayısının toplam örnek sayısına oranlanmasıyla bulunmuştur (Campana vd., 1995). Diğer iki indeks olan OYH (Beamish ve Fournier, 1981) ve DK (Chang, 1982), sırasıyla (2) ve (3) numaralı formüllerle hesaplanmıştır.

Formülde; OYHj j balığı için ortalama yüzde hata, R okuma sayısı, Xij j balığının i. yaş okuması, Xj j balığı için ortalama yaştır. Tüm örneklerin OYH değerlerin ortalaması alınarak, kemiksi yapı için OYH elde edilmiştir.

image (2)

Formülde; OYHj j balığı için ortalama yüzde hata, R okuma sayısı, Xij j balığının i. yaş okuması, Xj j balığı için ortalama yaştır. Tüm örneklerin OYH değerlerin ortalaması alınarak, kemiksi yapı için OYH elde edilmiştir.

image (3)

Formülde; DKj j balığı için değişim katsayısı, R okuma saysı, Xij j balığının i. yaş okuması, Xj j balığı için ortalama yaştır. Tüm örneklerin DK değerlerin ortalaması alınarak, kemiksi yapı için DK elde edilmiştir.

Uyumun üç kriteri dikkate alınarak, kemiksi yapıların güvenilirliği araştırılmıştır. En yüksek YU, en düşük OYH ve DK veren yapı, yaş belirlemede güvenilir olarak nitelendirilmiştir. Ayrıca güvenilir yapı ile diğer yapılar, yaş verileri açısından karşılaştırılmıştır.

Bulgular ve Tartışma

Örneklemesi yapılan toplam 142 adet sudak balığının çatal boyları 9.7-68.3 cm (ortalama 30.2 cm), ağırlıkları ise 9-3360 g (ortalama 318.1 g) arasında dağılım göstermiştir. Kemiksi yapıların ön değerlendirmesinde; genç balıkların operkulumlarında çok sayıda halka varlığı tespit edilmiş ve bunlardan hangilerinin gerçek yaş halkası olduğu noktasında karar verilememiştir. Yaşlı bireylerde ise operkulumların göstermiş olduğu kalınlaşmaya bağlı olarak halka netliği problemi belirlenmiştir. Bu nedenlerden dolayı operkulumlar yaş belirleme işleminde kullanılmamıştır. Tüm örneklerde pullardan okuma yapılabilmiş, buna karşılık bir balığın (68.3 cm) otoliti düzensiz birikimden ve 24 balığın (22.0-49.0 cm arası, ortalama 30.92 cm) omuru ise yapı bozukluğundan dolayı analiz edilememiştir.

Yaş tayini yapılan üç kemiksi yapıda 0-10 arası yaşlar gözlenmiştir. Her bir yapıda ortaya çıkan yaş grupları ile bunların örnek sayısı ve yüzdeleri Tablo 1’de verilmiştir.

fisheriessciences

Tablo 1. Altınkaya Baraj Gölü’ndeki sudak balığında kemiksi yapılara göre yaş grupları ve örnek dağılımı ( n: örnek sayısı)

Pulda 0-9 yaşlarını içeren 8 yıl sınıfı, omurda 0-10 yaş arasında 9 yıl sınıfı ve otolitte I-7 arası yaşların bulunduğu 7 yıl sınıfı oluşmuştur (Tablo 1). Pul okumalarına göre IV. yaş grubu baskın yıl sınıfını temsil ederken, omur ve otolitte baskın yıl sınıfı III. yaş grubudur. Omurda 0 ve 10, pulda ise 9 yaşında saptanan sadece birer örnek mevcutken; hiçbir yapıda 8 yaşında bireye rastlanmamıştır (Tablo 1).

Pul, omur ve otolit için ortalama yaşlar sırasıyla 3.44, 3.61 ve 2.93 olarak hesaplanmıştır. Ortalama yaşların değişim aralığı 0.68 yıldır.

Yaş tayini uyumunun belirlenmesinde kullanılan YU, OYH ve DK değerleri Tablo 2’de sunulmuştur.

fisheriessciences

Tablo 2. Altınkaya Baraj Gölü’ndeki sudak balığının kemiksi yapılarında yaş tayini uyumu (n: örnek sayısı, SH:standart hata)

Tablo 2 incelendiğinde; en yüksek YU, en düşük OYH ve DK değerinin otolitte olduğu görülmektedir. Otoliti pul ve omur takip etmektedir. Böyle bir sonuç, otolitte yapılan yaş okumalarının diğer iki kemiksi yapıdan daha tutarlı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, otolitin daha güvenilir olduğuna karar verilmiştir.

Otolit ile pul ve omurun yaş verileri bakımından ikili karşılaştırmaları Şekil 1 ve Şekil 2’de gösterilmiştir.

fisheriessciences

Şekil 1. Altınkaya Baraj Gölü’ndeki sudak balığında otolit ile pul yaşlarının karşılaştırması

fisheriessciences

Şekil 2. Altınkaya Baraj Gölü’ndeki sudak balığında otolit ile omur yaşlarının karşılaştırması

Şekil 1’ göre; otolit ile pulda aynı yaşın okunma oranı %38.24 (54 örnek)’tür. Bunun yanı sıra, otolit yaşları pul yaşlarından %13.48 (19 örnek) oranında 1 yaş, %1.42 (2 örnek) oranında 2 yaş, %0.71 (1 örnek) oranında 3 yaş büyük okunmuştur. Diğer taraftan, otolit yaşları puldan %34.75 (49 örnek) ile 1 yaş, %9.93 (14 örnek) ile 2 yaş, %1.42 (2 örnek) ile 3 yaş küçük tayin edilmiştir. Bu sonuçlar, genel itibariyle pul yaşlarının otolitten daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Şekil 2’ göre; otolit ile omurda aynı yaşın okunma oranı %45.30 (53 örnek)’tür. Bunun yanı sıra, otolit yaşları omur yaşlarından %5.13 (6 örnek) oranında 1 yaş büyük saptanmıştır. Diğer taraftan, otolit yaşları omurdan %35.90 (42 örnek) ile 1 yaş, %11.97 (14 örnek) ile 2 yaş, %1.71 (2 örnek) ile 3 yaş küçük tayin edilmiştir. Bu sonuçlar, genel itibariyle omur yaşlarının otolitten daha yüksek belirlendiğini göstermektedir.

Balıklarda büyüme yıl içerisinde aynı değildir. Eşeysel olgunluk ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Büyüme oranındaki düzensiz değişim, balıkların kemiksi yapılarına farklı şekilde yansır. Bu nedenle, yaş belirlemede kullanılan tüm oluşumlar aynı sonuçları vermeyebilir. Doğru ve güvenilir yaş bilgileri için değişik yapıların alınması ve incelenmesi gerekir. Ön inceleme esnasında; bazı kemiksi yapılar yeterince kemikleşmemeleri, merkez ve ilk yaş halkasında belirsizlik, gerçek yaş halkalarının ayırt edilememesi ya da kalınlaşmaya bağlı olarak annulus belirginliğinin kaybolması gibi nedenlerden dolayı yaş tayinine uygun bulunmayabilir. Bu çalışmada, küçük boylu sudak balıklarının operkulumlarında zayıf kemikleşmeden ötürü opak-hiyalin halka ayrımında zorluk yaşanmıştır. Ayrıca çok sayıda yalancı halka varlığı gerçek annulusların tespit edilmesine engel oluşturmuştur. Büyük boy sudak balıklarında ise aşırı kalınlaşma yapı şeffaflığını bozduğundan yaş halkaları görülememiştir. Bahsedilen gözlemlerden dolayı operkulumlar yaş belirleme işleminde kullanılmamıştır. Benzer sebeplerle yaş tayini yapılamayan kemiksi yapılara başka çalışmalarda da tesadüf edilmiştir (Sipe ve Chittenden, 2002; Nuevo vd., 2004; Polat vd., 2005).

Örneklerin hepsinde puldan okuma yapılabilmiştir. Buna karşılık 1 otolit düzensiz birikimden dolayı okunamazken, sarı-kahverengi yapı özelliği görülen 24 omurun (%16.90) yaşına karar verilememiştir. Benzer bulgu, Pomatomus saltatrix türünün omuru için tespit edilmiş ve bu yapı yaş belirlemede tercih edilmemiştir (Sipe ve Chittenden, 2002). Kemiksi yapılarda farklı yıl sınıfları oluşmuştur. Otolitte I-VII yaş grubunu içeren 7 yıl sınıfı belirlenirken; omurda 0-X arası yaş gruplarında 9, pulda ise I-IX yaş grupları arasında 8 yıl sınıfı saptanmıştır. Hiç bir yapıda 8 yaşında bireye rastlanmamıştır. 0, 9, 10 yaşındaki bireylerle, pul ve omur okumalarında karşılaşılmıştır (Tablo 1). Ortalama yaşlar birbirine yakın görünmekle birlikte, pul ve omurda 3’ün üzerindedir. Otolitte ise 3’ün altına inerek 2.93 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, pul ve omurda otolite göre daha yüksek yaş okunduğunu göstermektedir. Yaş gruplarının dağılımıyla ortalama yaş bulguları birbirini desteklemektedir.

Yaş tayini uyumu, kemiksi yapılar arasında farklılık göstermiştir (Tablo 2). Tüm yapılar için yüksek YU (%85-97) elde edilmesine rağmen, tekrarlı yaş okumalarındaki varyasyonu OYH ve DK sonuçları daha iyi yansıtmaktadır. Bu iki kriterin en düşük olduğu yapı olan otolit, daha tutarlı neticelerin alındığı yapıdır. Bununla birlikte YU da otolit için en yüksek seviyesindedir. Literatürlerde YU’un geleneksel bir yöntem olduğu, farklı tür ve yaş grupları arasında değişkenlik gösterebileceği belirtilmiştir (Campana vd., 1995). OYH ve DK ise uyumdan ziyade uyumsuzluğun bir ölçütü olarak ele alınmaktadır (Eltink vd., 2000).

Yaş belirleme uyumunun yüksek olduğu otolit ile pul yaşları karşılaştırıldığında; iki yapı arasında %38 oranında aynı yaş uyumu tespit edilmiştir. Örneklerin %35’inde ise pul okumalarının otolitten 1 yaş büyük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca iki yapı arasında 2 ve 3 yaş farkının bulunduğu bireylere de rastlanmıştır (Şekil 1). Omurun otolitle yaş uyumu %45 olup, puldan daha yüksektir. Diğer taraftan omur yaşları %36 oranında otolitten 1 yaş büyük okunmuştur. Yaş farkının 2 ve 3 olduğu örnekler de mevcuttur (Şekil 2). Bu sonuçlar, otolite göre pul ve omurdan yüksek yaş tayini yapıldığını göstermektedir.

Sonuç

Sonuç olarak, Altınkaya Baraj Gölü’nde yaşayan sudak balığı (Sander lucioperca (Linnaeus, 1758)) populasyonunun yaş tayininde kullanılabilecek en güvenilir kemiksi yapının sagittal otolitler olduğu saptanmıştır. Pul ve omurdan normalin üstünde yaş belirleme yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, türle ilgili çalışmalarda yaş verilerin otolitlerden alınmasının daha doğru olacağı kanısına varılmıştır.

References

Ablak, Ö., Yılmaz, M., (2004). Growth properties of pikeperch (Sander lucioperca (L., 1758) living in Hirfanlı Dam Lake, Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 28: 455- 463.

Atar, H. H., Atay, D., (1998). Hirfanlı Baraj Gölü Sudak (Stizostedion lucioperca L. 1758) Populasyonunun Büyüme Özellikleri Üzerine Bir Araştırma, Doğu Anadolu Bölgesi III. Su Ürünleri Sempozyumu, 345-360, Erzurum.

Baker, T. T., Timmons, L. S., (1991). Precision of ages estimated from five bony structure of Arctic Char (Salvelinus alpinus) from the Wood River System. Alaska, Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Science, 48: 1007-1014.

Balık, İ., Çubuk, H., Özkök, R. ve Uysal, R., (2004). Size composition, growth characteristics and stock analysis of the pikeperch, Sander lucioperca (L. 1758), population in Lake Eğirdir, Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 28: 715- 722.

Beamish, R. J., Fournier, D. A., (1981). A method for comparing the precision of a set of age determinations, Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Science, 38: 982-983.

Becer, Z. A., İkiz, R., (1999). Eğirdir Gölü sudak (Stizostedion lucioperca L., 1758) populasyonunun büyüme özellikleri, Turkish Journal of Zoology, 23 (Eksayı 1): 215-224.

Campana, S. E., Annand, M. C. ve McMillan, J. I., (1995). Graphical and statistical methods for determinating the consistency of age determinations, Transactions of the American Fisheries Society, 124: 131-138.

Chang, W. Y. B., (1982). A statistical method for evaluating the reproducibility of age determination, Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Science, 39: 1208- 1210.

Chilton, D. E., Beamish, R. J., (1982). Age determination methods for fishes studies by the groundfish program at the Pacific Biologial Station, Canadian Special Publication of Fisheries and Aquatic Sciences, 60: 1-102.

Chugunova, L. P., (1963). Age and growth studies in fish, National Science Foundation, Washington, USA.

Das, M., (1994). Age determination and longevity in fishes, Gerontology, 40: 70-96.

Demirkalp (Aksun), F. Y., (1992). Bafra balık göllerinde yaşayan sudak balığı Stizostedionlucioperca (Linnaeus, 1758)’nın büyümeözellikleri ve büyüme oranları, Doğa Turkish  Journal of Zoology, 16: 177-191.

DeVries, D. R., Frie, R. V., (1996). Determination of age and growth, in B.R.Murphy and D.W.Willis, eds, Fisheries techniques, American Fisheries Society, 483-512, Methesda, Maryland, USA.

Geldiay, R. ve Balık, S., (1999). Türkiye tatlısu balıkları, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları, Bornova, İzmir,Türkiye. Işık, K., (1992). Altınkaya Baraj Gölü’ndeki Capoeta capoeta (Guldenstaedt, 1773)’nın Yaş Belirleme Yöntemleri ile Boy-Ağırlık İlişkileri, Yüksek Lisans Tezi, Danışman Polat, N., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.

Jearld, A. Jr., (1983). Age determination, in L. A. Nielsen and D. L. Johnson, eds, Fisheries Techniques, American Fisheries Society, 301-324, Bethesda, Maryland, USA.

Nuevo, M., Sheehan, R. J. ve Heidinger, R. C., (2004). Accuracy and Precision of Age Determination Techniques for Mississippi River Bighead Carp Hypophthalmichthys nobilis (Richardson 1845) Using Pectoral Spines and Scales. Archives für Hydrobiologie, 160 (1): 45-56.

Özyurt, C. E., Avşar, D., (2002). Seyhan Baraj Gölü’ndeki (Adana) sudakların (Sander lucioperca Bogustkaya & Naseka, 1996) bazıbiyolojik özelliklerinin belirlenmesi, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 19 (1-2): 77-84.

Polat, N., Bostancı, D. ve Yılmaz, S., (2005) Differences between whole otolith and broken-burnt otolith ages of red mullet(Mullus barbatus ponticus Essipov, 1927) sampled from Black Sea (Samsun, Turkey), Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 29: 429-433.

Polat, N., Işık, K., (1995). Altınkaya BarajGölü’ndeki siraz balığının (Capoeta capoeta Guldenstaedt, 1843) yaş belirleme yöntemleri ile büyüme özellikleri, Turkish Journal of Zoology, 19: 265-271.

Sarıhan, E., Erdemli, Ü. ve Erdemli, Ü., (1988). Eğirdir Gölü sudak, Stizostedion lucioperca (Lin., 1758), populasyonunda gelişme üzerine bir araştırma, Doğa Türk Biyoloji Dergisi, 12 (1): 62-68.

Sarmaşık, A., Timur, M., (1994). EğirdirGölünde sudak (Stizostedion lucioperca Linnaeus, 1758) balıklarında mevsimsel gonad gelişimi ve cinsi olgunluğa ulaşma yaşının tespiti, Turkish Journal of Biology, 18: 9-24.

Sipe, A. M., Chittenden, M. E. Jr., (2002). A comparison of calcified structures for aging bluefish in the Chesapeake Bay region. Transactions of the American Fisheries Society, 131: 783-790.

Yılmaz, M., Gül, A., (2001). Hirfanlı Baraj Gölü (Kırşehir)’nde yaşayan Sander lucioperca (L., 1758)’nın üreme özellikleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (3): 19-32.

T. G. W. Eltink, A. W. Newton, C. Morgado, M. T. G. Santamaria ve Modin, J., 2000. Guidelines and Tools for Age Reading, http://www.efan.no/oldindex.php3?page=list &cat=17, (22.05.2003)
Select your language of interest to view the total content in your interested language

Viewing options

Post your comment

Share This Article

Flyer image
journal indexing image
 

Post your comment

captcha   Reload  Can't read the image? click here to refresh