Reach Us +44-1477412632
All submissions of the EM system will be redirected to Online Manuscript Submission System. Authors are requested to submit articles directly to Online Manuscript Submission System of respective journal.

Estimation of some population parameters of red mullet (Mullus barbatus ponticus, Essipov, 1927) caught in the Black Sea

Hakan Aksu*, Yakup Erdem, Süleyman Özdemir, Ercan Erdem

Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Sinop

*Corresponding Author:
Harun AKSU
Sinop Üniversitesi
Su Ürünleri Fakültesi
57000 Sinop -TURKEY
Tel: (+90 368) 287 62 65
Fax: (+90 368) 287 62 55
E-mail: [email protected]
 
Visit for more related articles at Journal of FisheriesSciences.com

Abstract

The aim of the present study was to estimate some population parameters of red mullets caught in Central Black Sea. Average length of the sampling size that is composed of 699 individuals was found to be as 11.75 ± 0.111 and their average weight to be as 17.91 ± 0.507 gr. W = 0.0107 L 2.9717 was used to estimate the length-weight relationships. Asymptotic length (L∞) among the parameters of the growth equation was calculated as 20.15 cm whereas growth coef-ficient (K) was found to be as 0.33. Survival rate (S) was 0.28, real mortality rate (A) was 0.72, natural mortality rate (M) was 0.68, fishery mortality rate (F) was 0.60 and enterprise rate (E) was estimated to be as 0.47.

Key words

Black Sea, Red Mullet, Population Parameters

Giris

Barbunya baligi Karadeniz’de dip trolü ve fan-yali-fanyasiz dip uzatma aglari için önemli hedef tür konumunda oldugundan üzerinde agir bir avcilik baskisi vardir. Yasal olmayan göz açikligindaki torbalarla özellikle Eylül-Kasim dö-neminde küçük bireyler trol aglariyla yogun olarak avlanir. Dip uzatma aglariyla yogun avcilik ise türün yumurtlamak için yogun sürüler halinde kiyilara geldigi dönemlerde yapilir. Böylece kötü yönetilen türün stoklarindan dogru bir sekilde ve yeterince faydalanmak mümkün olamamaktadir

Daha önce yapilan çalismalardan ve piyasa arastirmalarindan türün 1. yasinin sonunda üreme sartini yerine getirdigi ve ekonomik olarak en yüksek faydayi 12 cm’den büyük boylarda sagladigi bilinmektedir (Samsun, 1992; Özvarol ve ark., 2006). Küçük bireylerin yogun avciligina ragmen avlanan barbunya miktarinda son 10 yilda artis gözlenmistir (Tablo 1).

fisheriessciences-mullet-catch

Table 1: Total amount of catch and the ratio of red mullet catch to total catch in Turkey (Anonymous, 2010)

Türkiye'nin Karadeniz kiyilarinda yapilan çalismalar, Karadeniz’in kuzey kiyilariyla Ak-deniz ve Ege Denizinde yapilan çalismalara göre oldukça azdir. 1960’li yillardan sonra eski Sovyetler Birligi kiyilari ile Bati Karadeniz kiyilari boyunca (Bulgaristan ve Romanya) bar-bunya stoklarinin asiri yipratilmasi buradaki çalismalari azaltmistir (Ivanov ve Beverton, 1985).

Denizlerimizde; Mullidae familyasina ait iki cins (Mullus ve Upenus) ve dört türün (M. barba-tus, M. surmuletus, U. mollucensis, U. pori) yasadigi bilinmektedir (Mater ve ark., 2003; Bat ve ark., 2008; Atay ve Bekcan, 2000).

Baliklarin boy, agirlik, yas ve cinsiyet kompozisyonlari, avcilikta kullanilan av araci tipi, avlanma yöntemi, örnekleme metodu, avcilik za-mani ve sahasindaki farkliliklar nedeniyle degisim gösterebilmektedir (Özdemir ve ark., 2006).

Baliklarda populasyon parametrelerinin tah-mininde yaygin olarak boy ve yas ölçümlerinden yararlanilir. Dogru bir örnekleme yapildiktan sonra baliklarin boylarinin ölçülmesi oldukça ko-lay ve basitken bir yöntemken yasin tespit edilmesi hassas ve daha zor bir yöntemdir. Boy ölçümünde daha düsük olan hata riski yas oku-malarinda farkli kisiler ve farkli vücut parçalari arasinda önemli degisiklikler gösterebilmektedir. Balikta yasin büyümesi hatanin gittikçe artmasina neden olmaktadir (Hightower, 1996).

Bir balik populasyonun boy kompozisyonunun dogru belirlenmesi düzgün örnekleme yaninda seçici olmayan avlanma yönteminin kullanilmasi yeterlidir. Bu sekilde avlanan baliklarin tümünü ölçmek ve örnek miktarini artirmak mümkündür (Gulland, 1966).

Bu çalismada boy kompozisyonu verileri kullanilarak balikçilik yönetimi açisindan önemli parametreler olan populasyonun büyüme denklemi, yasama, ölüm ve isletme oranlarinin hesaplanmasi amaçlanmis olup elde edilen sonuçlar yorumlanmis ve önceki çalismalarla kiyaslanmistir.

Materyal ve Metot

Arastirmada Sinop çevresindeki av sahalarin-dan 2004 - 2005 av sezonu Eylül - Mart aylari arasinda fanyali uzatma aglari ve trol aglari ile avlanan barbunya baliklarindan elde edilen boy kompozisyonu verileri kullanilmistir.

Total boy ölçümleri 1 mm bölmeli kumpas kullanilarak, agirlik ölçümleri ise 0.1 gram has-sasiyetli elektronik teraziyle yapilmistir. Boy kompozisyonlari birer cm aralikli boy siniflarina göre yapilmistir.

Asimptotik boy (L), anlik ölüm katsayisi (Z),yasama orani (S), gerçek ölüm oran (A), dogal ölüm katsayisi (M), balikçilik ölüm orani (F) ve isletim orani (E)’nin hesaplanmasinda ise boy kompozisyonlari kullanilmistir. Von Bertalanfy Büyüme Denklemi (VBBD) parametrelerinden maksimum (asimptotik) boy (L) ‘un ve anlik ölüm katsayisi Z’nin tahmininde Wetherral ve ark. (1987), büyüme katsayisi (K)’nin tahminde ise Pauly (1980) yöntemi kullanilmistir. K degerleri daha önceki çalismalarda degisik yöntemlerle elde edilen degerlerdir.

Yasama orani (S) ve gerçek ölüm orani (A) Ricker (1975)’e göre, dogal ölüm orani (M) Sparre ve Venema (1998)’ya göre, ln M= - 0.0152 – 0.279 Ln L∞ + 0.6543 LnK + 0.4634LnT for-mülüyle hesaplanmistir. Ortalama su sicakligi olan T 13 °C olarak alinmistir. Balikçilik ölüm orani (F) ve stoktan yararlanma oraninin (E) tah-mini Sparre ve Venema (1998)’ya göre hesaplan-mistir.

Bulgular ve Tartisma

Arastirmada örneklenen 699 adet barbunya baliginin ortalama boyu 11.75±0.11 cm, ortalama agirligi ise 17.91 ± 0.51 gr olarak bulunmustur. Türün boy ve agirliklarina iliskin elde edilen mi-nimum ve maksimum boy degerleri sirasiyla 7.3 cm ve 18.7 cm seklinde belirlenmistir. Barbunya baliklarinin boy kompozisyonuna bakildiginda en yüksek degerin 12.0 cm’lik boy grubunda, en dü-sük degerin ise 19.0 cm’lik boy grubunda yer al-digi görülmektedir (Sekil 1).

Avlanan barbunya baliklarinin boy dagilimlari incelendiginde % 59’unun total boyunun 13 cm olan yasal avcilik sinirinin altinda oldugu görülmüstür (Sekil 2).

Baliklarin beslenme ve büyümeleriyle ilgili önemli bir gösterge olan boy-agirlik iliskisi denk-lemi W=0.0107L 2.9717 (r = 0.99) olarak hesaplan-mistir.

Örneklenen tüm baliklarin boy siniflarina göre dagilimi ve bu veriler kullanilarak hesaplanan % N ve Liort degerleri Tablo 2’de verilmistir.

fisheriessciences-Total-size-5-4-345

Figure 1: Total size distribution of red mullet

fisheriessciences-compliance

Figure 2: Ratio of compliance to minimum catch sizes

-fisheriessciences-Several-data

Table 2: Several data of red mullet

-fisheriessciences-graph-used

Figure 3: The graph used to calculate the L and Z/K values of red mullet.

Boy sinif degerleri ile dogrusal dagilim gösteren Liort degerleri arasindaki iliskiye ait regresyon denklemindeki a ve b katsayilari kullanilarak maksimum boy (L) 20.15 cm olarak belirlenmistir. Liort degerleri boy siniflarina karsi isaretlenerek Sekil 3’de gösterilmis ve hesaplamalarda kullanilacak dogrusal dagilim gösteren degerler sekil üzerinde belirtilmistir.

K’nin tahmini için kullanilan ortalama a degeri (aort) tür üzerine yapilan diger çalismalarda bulunan “a” degerlerinin ortalamalari alinarak 4.89 olarak bulun-mustur. Bu deger kullanilarak K=0.33 olarak tahmin edilmistir. Z/K denkleminden Z= 1,28, yasama orani S= 0.29, gerçek ölüm orani A= 0.72, dogal ölüm katsayisi M= 0.68, balikçilik ölüm katsayisi F= 0.60 ve isletme orani E= 0.47 olarak tahmin edilmistir

Karadeniz’de avlanan önemli demersal baliklardan biri olan barbunya baliginin boy kompozisyonundan bazi populasyon para-metrelerinin tahmin edildigi arastirmada 699 adet barbunya baligi örneklenmistir. Türün boy kompozisyonu incelendiginde en fazla baligin % 22.6’lik oranla 12 cm’lik boy grubu oldugu görülmektedir. Bunu sirasiyla % 19.5’lik oranla 11 ve 13 cm’lik boy gruplari izlemektedir. En az balik avlanan grup ise % 0.3’lük oranla 19 cm’lik boy grubudur.

Bir balik stokunun devamliliginin saglanmasinda bir bireye en az bir kere üreme sansi verilmesi önemli bir kriterdir. Çesitli arastiricilar barbunya baligi için üreme boyunun 11 ile 11.2 cm arasinda oldugunu bildirmislerdir (Petrakis ve Stergio, 1996; Fabi ve ark., 2002). Ülkemizde yapilan çalismalarda ise bu degeri Özvarol ve ark., (2006) disi bireylerde 13.8, erkek bireylerde de 11.7 cm, Çoral (1988) disi bireylerde 15 erkek bireylerde 13 cm, Genç (2000), erkek bireyler için 10.17 cm disi bireyler için 11.28 cm olarak tespit etmislerdir.

Arastirmada türün boy agirlik iliskisi denklemi W = 0.0107 L 2.9717 seklinde bulunmustur. Samsun (1992) boy-agirlik iliskisini W = 0.06855 L3.1563, Çelik ve Torcu (2000) W = 0.0157 L2.9811,Atar ve Mete (2009) W = 0.021172 L2.798398, Genç (2000) W = 0.0063 L3.182 olarak belirlenmistir.Avlanilan baliklara ait asimptotik boy 20.15 olarak bulunmustur. Yine ayni bölgede yapilan arastirmalarda bu deger Genç (2000) tarafindan 23.83, Samsun (1992) tarafindan 29.58, Ismen ve ark. (2000) tarafindan 30.8, Bingel ve ark. (1995) tarafindan 24.8 olarak tespit edilmistir.

Avlanilan baliklara ait asimptotik boy 20.15 olarak bulunmustur. Yine ayni bölgede yapilan arastirmalarda bu deger Genç (2000) tarafindan 23.83, Samsun (1992) tarafindan 29.58, Ismen ve ark. (2000) tarafindan 30.8, Bingel ve ark. (1995) tarafindan 24.8 olarak tespit edilmistir.

Arastirma sonuçlarinin diger arastirma sonuçlarindan farkliliklar göstermesinin nedenleri örnekleme yöntemi, örnekleme zamani ve örnek sayisi degisikliklerinden kaynaklanabilecegi düsünülmektedir (Tablo 3). Bazen ayni türün farkli populasonlari veya muhtemelen beslenme kosullarina göre ayni populasyon çesitli yillarda farkliliklar gösterebilir (Erkoyuncu, 1995).

Avlanan barbunya baliklarinin % 59’unun total boyu 13 cm olan yasal avcilik sinirinin altindadir. Çalismada isletme orani uygun degerde tahmin edilse de boy kompozisyonu açisindan olumsuz bir tablo gözlenmektedir. Barbunya avciligi yapilan av araçlarinda uygun göz açikliklarinin

kullanilmasiyla seçiciliklerin artirilmasi küçük boydaki bireylerin korunmasi ve stokun de-vamliligi açisindan önemlidir. Karadeniz’de bar-bunya avciliginda kullanilan uzatma aglarinda en uygun göz açikliginin 36 ve 40 mm göz açikligin-daki aglar oldugu belirlenmistir (Sümer, 2003). Trol aglarinda ise 40 mm olan yasal torba göz açikliginin yeterli olmadigi, kare gözlü pencere kullanimi ile türün seçiciliginin arttirilabilecegi ifade edilmektedir (Özdemir, 2006).

Barbunya baligi ekonomik bir balik türü olmakla birlikte stokunun devamliliginin saglanmasi amaciyla düzenli olarak takip edilmesi ve avciliginin bu verilere göre sekillendirilmesi gereklidir. Stokun durumunun net bir sekilde ortaya konulmasi için Karadeniz’in degisik bölgelerinde es zamanli ve ayni özellikteki av araçlariyla arastirmalar yapilmasinin gerekli oldugu düsünülmektedir

-fisheriessciences-graph-used

Table 3: Several population parameters obtained for red mullet by various authors.

Kaynaklar

Anonim, (2002). Dogu Karadeniz’deki Av Gücünün Demersal Balik Stoklari Üzerine Etkisinin Tespiti. Sonuç Raporu. Su Ürünleri Merkez Arastirma Enstitüsü Müdürlügü, Trabzon (TAGEM/IY/97/17/03/006).

Anonim, (2010). Su Ürünleri Istatistikleri. Devlet Istatistik Enstitüsü Yayinlari, Ankara.

Atar, H. H., Mete, T., (2009). Mersin Körfezinde Dagilim Gösteren Barbunya Baliklarinin (Mullus sp. Linnaeus, 1758) Bazi Biyolojik Özelliklerinin Incelenmesi, Biyoloji Bilim-leri Arastirma Dergisi, 2(2): 29-34.

Atay, D., Bekcan, S., (2000). Deniz Baliklari ve Üretim Teknigi. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi. Su Ürünleri Bölümü. Ankara.

Bat, L., Erdem, Y., Ustaoglu Tiril, S., Yardim, Ö., (2008). Balik Sistematigi. Nobel Yayin Dagitim Ltd. Sti., Ankara, Nobel Yayin No:1330, ISBN 978-605-395-127-8, 1. Baski, XVIII + 270 S.

Bingel F., Gücü, A.C., Stepnowski, A., Nier-mann, U., Dogan, M., Kayikçi, Y., Mutlu, E., Avsar, D., Kideys, A.E., Uysal, Z., Ismen, A., Bekiroglu, Y., Genç, Y., Okur, H., Zengin, M., (1995). Stock assessment studies for the Turkish Black Sea coast: Fisheries Investigations. Final Report. Spon-sored by NATO-SSP, DPT through TUBITAK. Institute of Marine Sciences of Middle East Technical University, Turkey, 159 s.

Çelik, Ö., Torcu, H., (2000). Ege Denizi, Edremit Körfezi Barbunya Baligi (Mullus barbatus Linnaeus, 1758)’nin Biyolojisi Üzerine Arastirmalar, Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 24: 287–295.

Çoral, S., (1988). Ege Denizi’nde Barbunya Baliginin Biyolojisi ve Populasyon Dina-migi Üzerine Bir Çalisma (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Canli Deniz Kaynak-lari Programi. Izmir. 137s.

Erkoyuncu, I., (1995). Balikçilik Biyolojisi ve Populasyon Dinamigi, Ondokuz Mayis Ün-iversitesi Sinop Su Ürünleri Fakültesi, 95: 25-44.

Essipov, V., (1927). Rouget (Mullus barbatus L.) Du District de Kertch, I No. 2-3, 103-143.

Fabi, G., Sbrana, M., Biagi, F., Grati, F., Leonor, I., Sartor, P.S., (2002). Trammel net and gillnet for Lithognathus mormyrus (L. 1758), and Mullus barbatus (L. 1758) in the Adriatic and Lingurian Seas, Fisheries Re-search, 54: 375-388. doi:10.1016/S0165-7836(01)00270-3

Genç, Y., (2000). Türkiye’nin Dogu Karadeniz Kiyilarindaki Barbunya (Mullus barbatus ponticus, Ess. 1927) Baliginin Biyo-Ekolojik Özellikleri ve Populasyon Para-metreleri Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Balikçilik Teknelojisi Mühendisligi Ana-bilim Dali, Trabzon.

Gulland, J.A., (1966). Manual of Sampling and Statistical Methods for Fisheries Biology, Part 1. Sampling Methods, Manual 3 FAO Man. in Fisheries Sciences. No: 3.

Hightower, J.E., (1996). Ageing Error, NC State University, Zoology Courses, 726001.

Ivanov, L., Beverton, R.J.H., (1985). The Fish-eries Resources of the Mediterranean, Part 2, Black Sea Etud. Rev., CGPM, 60, 135 p.

Ismen, A., Yildirim, Y., Ismen, P., (2000). Dogu Karadeniz’de Barbunya (Mullus barbatus, L. 1758). Baliginin Büyüme Özellikleri ve Üreme Biyolojisi, Su Ürünleri Sem-pozyumu. Ondokuz Mayis Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, Sinop.

Kinacigil, H.T., Ilkyaz, A.T., Akyol, O., Metin, G., Çira, E., Ayaz, A., (2001). Growth Pa-rameters of Red Mullet (Mullus barbatus L., 1758) and Seasonal Cod-end Selectivity of Traditional Bottom Trawl Nets in Izmir Bay (Aegean Sea), Acta Adriatica, 42: 113-123.

Mater, S., Kaya, M., Bilecenoglu, M., (2003). The Sea Fish Atlas of the Turkish Seas (in Turkish). E.U. Faculty of Fisheries Issue. No: 11. Supplementary Book Series, Third Edition. ISBN 975-483-54-2, Bor-nova/IZMIR, 169 p.

Özbilgin, H., Tosunoglu, Z., Bilecenoglu, M., Tokac, A., (2004). Population Parameters of Mullus barbatus in Izmir Bay (Aegean Sea), Using Length Frequency Analysis, Journal of Applied Ichthyology, 20: 231–233. doi:10.1111/j.1439-0426.2004.00555.x

Özdemir, S., (2006). Dip Trolünde Uygulanan Kare Gözlü Pencerenin Konumu ve Göz Açikliginin Farkli Türlerin Yakalanabilirligi Üzerindeki Etkisi. Ondokuzmayis Üniversi-tesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Avlama ve Isleme Teknolojisi Anabilim Dali, Doktora Tezi. 163 s.

Özdemir, S., Erdem, Y., Sümer, Ç., (2006). Kal-kan (Psetta maxima, L. 1758) ve Mezgit (Merlangius merlangus euxinus, Nordman. 1840) Baliklarinin Yas ve Boy kompozisyo-nundan Hesaplanan Bazi Populasyon Para-metrelerinin Karsilastirilmasi, Ondokuz Ma-yis Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(1): 71-75.

Özvarol, Z.A.B., Balci, B.A., Özbas, M., Gökoglu, M., Gülyavuz, H., Tatli, H., Peh-livan, M., Kaya, Y., (2006). Antalya Körfezi’nden Avlanan Barbunya (Mullus Barbatus Lin., 1758) Baliklarinin Eseysel Olgunluk Yasi ve Boyu ile Üreme Za-maninin Belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Arastirma Projesi. Proje No: 2001.01.0121.42.

Pauly, D., (1980). A Selection of Simple Meth-ods for the Assessment of Tropical Fish Stocks, FAO Fisheries Circ. 729, 54.

Petrakis, G., Stergio, K.L., (1996). Gillnet Selec-tivity for Four Fish Species (Mullus barba-tus, Pegallus eryhrinus, Pegallus acerne and Spicare fllexuase) in Greek Waters, Fisher-ies Research, 27: 17-27. doi:10.1016/0165-7836(96)00476-6

Ricker, W.E., (1975). Computation and Interpre-tation of Biology Statistics of Fish Popula-tions, Bulletin of the Fisheries Research Board of Canada, 191: 382.

Samsun, O., (1992). Orta Karadeniz’de Trollerle Avlanan Barbunya (Mullus barbatus ponti-cus Ess. 1927) Baliginin Balikçilik Biy-olojisi Bakimindan Çesitli Özelliklerinin Arastirilmasi. Ondokuz Mayis Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Avlama ve Isleme Teknolojisi Anabilim Dali Doktora Tezi. 88 sayfa.

Samsun O., Özdamar E., (1995). Samsun Körfezinde 1994–1995 Av Sezonunda Bar-bunya (Mullus barbatus ponticus Es., 1927) Baligina Iliskin Bazi Populasyon Para-metrelerinin Tahmini, Ondokuz Mayis Ün-iversitesi Fen/Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi, 5(1): 90–96.

Sparre, P., Venema, S.C., (1998). Introduction to Tropical Fish Stock Assessment Part 1: Manual, FAO Fish. Technical Paper, 306/1, Rev. 2.

Sümer, Ç., (2003). Farkli Materyal ve Farkli Göz Açikligina Sahip Solungaç Aglarinin Av Kompozisyonu. Ondokuz Mayis Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. 88s.

Togulga, M., (1977). Izmir Körfezinde Barbunya Baliginin (Mullus barbatus L.) Biyolojisi ve Populasyon Dinamigi Üzerine Arastirmalar, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Dergisi C, 1: 175-194.

Togulga, M., Mater, S., (1992). A Comparison of Data Population Dynamics of Red Mullet (Mullus barbatus L.,) from the Izmir Bay in 1973 and 1990. Journal of Faculty of Sci-ence Ege University, 14(2): 11-28.

Wetherall, F.A., Polovina, J.J., Ralston, S., (1987). Estimating Growth and Mortality in Steady State Fish Stocks from Length-Fre-quency Data. (In Pauly, D. and Morgan G.R. 1987. Length Based Methods in Fisheries Research, ICLARM Estimating growth and mortality in steady-state fish stocks from length frequency data. In: Pauly, D., Mor-gan, G.R. (Eds.), Length-based Methods in Fisheries Research. ICLARM Conference Proceedings, vol. 13. International Center for Living Aquatic Resources Management, Manila, and Institute for Scientific Research, Safat, pp. 53–74, 468.
Select your language of interest to view the total content in your interested language

Viewing options

Post your comment

Share This Article

Flyer image
journal indexing image
 

Post your comment

captcha   Reload  Can't read the image? click here to refresh