Reach Us +44-1477412632

The Effects on Cortisol, Glucose and Lysozyme Activity in Different Concentration of Formaldehyde in Rainbow Trout

Cafer Bulut1*, Aysegül Kubilay2, Ufuk Akçimen1, Mustafa Ceylan1

1Akdeniz Su Ürünleri Arastirma Üretme ve Egitim ve Egitim Enstitüsü Müdürlügü Egirdir Birimi, 32500, Egirdir/Isparta

2Süleyman Demirel Üniversitesi Egirdir Su Ürünleri Fakültesi Yetistiricilik Bölümü, 32500, Egirdir/Isparta

Corresponding Author:
Cafer BULUT
Akdeniz Su Ürünleri Arastirma Üretme ve Egitim ve Egitim Enstitüsü Müdürlügü Egirdir Birimi
32500, Egirdir Isparta-TÜRKIYE
Tel: (+90 246) 313 34 60 – 121
Fax: (+90 246) 313 34 63
E-mail: [email protected]
 
Visit for more related articles at Journal of FisheriesSciences.com

Abstract

In this study fish diseases and therapeutic purposes prophylactic widely used formalin (CH2O)'s in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) cortisol, glucose and their effects on lyso-zyme activity were examined. October-November 2009 the researches have been carried out among the 60 rainbow trout weighing approximately 180 g were used. Replications in the ex-periment conducted of formalin 250 mg/L (60 minutes), 500 mg/L (45 minutes) concentrations were applied. For each group of 20 fish, cortisol, serum glucose and lysozyme activity was used for measurements. Cortisol analysis ECLIA (Electro chemiluminescence Immun Assay) method, lysozyme activity diffusion agar (agar plate, lysoplate) with the method of analysis and glucose were determined by spectrophotometric methods. The data obtained in the experi-ment of the SPSS package statistical program to evaluate all the data using analysis of variance (ANOVA) was applied and the group mean differences between LS Means JMP Student's T test multiple comparison test with significance level according to p

Keywords

Oncorhynchus mykiss, Formalin, Cortisol, Glucose, Lysozyme activity

Giriş

Ülkemizde kültür balıkçılığının gelişmesine paralel olarak yetiştirilen balıklarda görülen has-talıklarda artış meydana gelmiştir. Bu hastalıklara karşı işletmelerde hijyenik ve profilaktif tedbirler alınması gittikçe önem kazanmaya başlamıştır. Çok aşırı kimyasal madde kullanımı sonucu özellikle de antibiyotikler ve kemoterapotik mad-deler aşırı balık etinde ve çevre de istenilmeyen düzeyde kalıntı bırakarak balığın immün sistem-ini zaman zaman baskılayarak patojenlere karşı vücut savunmasını zayıflatabilmektedir (Grondel et al., 1985, Lunden et al., 2002; Lunden ve By-lund, 2002).

Önemli bir kültür balığı olan gökkuşağı ala-balıklarında, paraziter ve mikrobiyal infeksiyon-ların tedavisinde, alet ve ekipmanların dezenfeksiyonunda yoğun miktarda dezenfektan ve kemoterapotik maddeler yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak yaygınlaşan bu kullanım, çevresel olumsuzluklara sebep olduğu gibi uygulama yapılan balıklarda da olumsuz etkilere neden olmaktadır. Bu durum kültür balıkçılığında çok önemli bir problem oluşturmaktadır (Björklund et al.,1991; Aoki, 1992).

Günümüzde balık yetiştiriciliğinde en yaygın olarak kullanılan kemoterapotik ilaç grupları ve dezenfektanlar; bakır sülfat (CuSO4.5H2O), potasyum permanganat (KMnO4), formalin (%37'lik formaldehit solüsyonu-CH2O), tetrasi-klin (oksitetrasiklin, klortetrasiklin, tetrasiklin, doksisiklin), penisilin (ampisilin, amoksisilin), makrolid (eritromisin), sulfonamid (sulfomerazin, sulfamidin, sulfadimethoksin, sulfa-monomethoksin), güçlendirilmiş sulfonamid (tri-bressen, romet 30), kinolon ve fluorkinolon (oksolinik asit) ve nitrofuran (furazolidon, nitro-furantion, sulfonamidler) ve diğerleridir (Treves ve Brown, 2000).

Formalin balık hastalıklarının kontrolünde dezenfektan olarak yaygın olarak kullanılan bir kimyasal maddedir. Özellikle Costia ve diğer protozoonlar ve monogenetik trematodların te-davisinde yaygın olarak kullanılmaktadır (Timur ve Timur, 2003). Fakat bu tip kimyasal maddeler, balıkların solungaçlarını etkilemekte ve iç organlarında fizyolojik bozukluklara sebep olduğu gibi toksik etki yapabilmektedir (Uslu ve Türk-man,1987; Miyaka et al., 1998; Doyuk ve Çolakoğlu, 2004).

Formalin gerek insanda gerekse balıkta mukoz membranlarda iritasyon oluşturur. Bu nedenle gerekli tedbirlerin alınması gerektiği gibi tedavi amacıyla da çok dikkatli kullanılması ger-ekir (Timur ve Timur, 2003). Formalin, solü-syondaki oksijeni ortadan kaldırır ve bu etki bir havuza formalin ilavesinden 24 saat sonra en üst düzeye ulaşır. Eğer balık havuzundaki suda ilaç tedavisini takiben formaldehit tamamen ortadan kaldırılmamışsa, havuz suyunun havalandırılması gerekir (Timur ve Timur, 2003). Kanserojenik karakterde olduğu ortaya konulan formalin;, sinir sistemi, solunum sistemi ve sindirim sistemi gibi birçok sistem üzerinde zararlı etkiler göstermektedir (Miyaka et al.,1998).

Balık yetiştiriciliği ile ilgili araştırmalarda, kortizol, serum glukoz ve lizozim aktivitesi stres parametreleri olarak son yıllarda araştırıcıların üzerinde önemle durdukları konulardan olmuşlardır Stres ile organizmada meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişiklikleri doğru olarak yansıttığından, değişik yaş gruplarında ve yaşam koşullarındaki balıkların, genel metabolizmaları ile fizyolojik durumları hakkında detaylı bilgiler elde edilebilmektedir (Örün, 2004).

Kortizol, adrenal korteks tarafından üretilen, canlının strese gösterdiği tepkiyle ilişkili bir kortikosterid hormondur. Kan basıncını ve şekerini artırır ve stres durumunda bağışıklık sistemini baskılar. Herhangi bir stres vericinin bir sistem üzerinde etken olması durumunda salgılanan kortizol, enerji kullanımını düzenley-erek, su mineral dengesini sağlayarak, oksijen tedarikini ve bağışıklık sistemini etken hale getirerek ve bazı sistemleri de kısıtlayarak (örn. sindirim) organizmayı stresin negatif etkilerine karşı korumaktadır (Bonga, 1997; Mommsen et al., 1999; Öğüt, 2005). Ancak, salgılanan kortizol seviyesinin çok yüksek olması, büyümede azalmaya (McCormick et al., 1998) ve cinsi ol-gunluğa ulaşmada gecikmeye yol açacağından organizmaya etkisi oldukça olumsuz olacaktır (Barton and Iwama, 1991; Pickering, 1993; Öğüt, 2005).

Glikoz, organizmanın stres durumunu belir-leyen en hassas indekslerden biri olup yüksek konsantrasyonları balığın stres altında olduğunu ve yoğun bir şekilde enerji kaynakların kullandığını (örneğin kaslardaki ve karaciğerdeki glikojen) gösterir (Timur ve Timur, 2003; Çelik, 2005).

Lizozim ise Micrococcus lysodeicticus hücrelerinin de lizizine sebep olan, kitinle kaplanmış selüloz tarafından hazır bir şekilde ab-sorbe edilen, düşük moleküler ağırlıklı bir protein olup (Glynn,1969; Neeman et al., 1974) yüksek sıcaklığa, asidik pH’a dayanıklı olabilen fakat alkali koşullarda inaktive olan bir enzimdir ve bakteriyel enfeksiyonlara karşı balıkların savunma sisteminde önemli rol oynamaktadır (Hjelmeland et al., 1983, Yano,1996). Lizozim enzimi, balıkların fizyolojik durumlarının belir-lenmesinde ve sağlık durumlarının kontrolünde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bu çalışmada, gökkuşağı alabalığı (On-corhynchus mykiss) yetiştiriciliğinde; in-feksiyonların, tedavisinde ve dezenfektan olarak kullanılan formalinin farklı konsantasyonlarının, balıklarda kortizol, serum glikoz ve lizozim ak-tivitesi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot

Çalışma Ekim-Kasım 2009 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Balık Üretim Tesisi’nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan gök-kuşağı alabalıkları Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Yetiştiricilik Ünitesinden temin edilmiştir. Deneme süresince balıklar vücut ağırlığının % 2’si oranında ticari pelet yemle beslenmiştir. Araştırmada her iki denemede toplam 6 adet 0.6 m3 hacimli, 400 L su bulunan yuvarlak fiberglas tanklar kullanılmıştır. Araştırmada; debisi 12 L/dk, ortalama sıcaklığı 12oC, pH’sı 7.2 ve çözünmüş oksijeni 7.4 mg/L olan artezyen suyu kullanılmıştır.

Deneme grupları her biri 20 şer adet balıktan oluşan gruplara ayrılarak tekerrürlü çalışılmak suretiyle yuvarlak tanklara konulmuştur. Çalışmada ortalama 180 g ağırlığında 60 adet balık kullanılmıştır. Denemede kullanılan balık tankları Şekil 1. de ve denemede kullanılan balıkların planlaması Tablo 1. de verilmiştir.

fisheriessciences-Planning-fishes

Şekil 1. Denemede kullanılan balık tankları
Figure 1. Fish tanks used in the experiment

fisheriessciences-Fish-tanks

Tablo 1. Denemede kullanılan balıkların planlaması
Table 1. Planning of fishes used in the experiment

Denemenin Uygulanması

Deneme grupları oluşturularak tanklara yer-leştirilen balıklar 15 günlük adaptasyon dönemi sonrasında gerekli incelemeler yapılmıştır. Araştırmada gökkuşağı alabalıkları 250 mL/L formaldehit ile 60 dk. ve 500 mL/L formaldehit ile 45 dk. muamele edilmişlerdir.

Kan Örneklerinin Elde Edilmesi

Balıklarda kortizol, serum glikoz ve lizozim aktivitesi tespiti için belirlenen deneme gru-plarından tekerrürlü şekilde kan örnekleri alınmıştır. Balıklara önce anestezik madde olarak 15 mg/L fenoksietanol uygulanmıştır (Pennell ve Barton, 1996). Kan örnekleri, kana mukoza karışmaması amacıyla, iyice kurulanıp temizlendikten sonra plastik kaudal venadan gi-rilerek enjektörler yardımıyla 2–2.5 mL civarında alınmıştır (Val et al., 1998). Alınan kanların mu-hafazasında ise EDTA’lı ve jelli kan tüpleri kullanılmıştır (Pottinger ve Carrick,1999; Ata-manalp vd.,2002).

Serum Elde Edilmesi

Alınan kan örnekleri oda sıcaklığında 1 saat ve daha sonra +4oC de bütün gece bekletilerek ve 3000 devirde 10 dk santrifüj edildikten sonra aynı gün içinde kan örnekleri SDÜ Tıp Fakültesi Bi-yokimya Laboratuarı’na iletilmiş ve burada se-rum örneklerinde serum glukoz analizleri Japon Olympus marka 2700 otoanalizör cihazı ile spektrofotometrik yöntemle, kortizol analizleri ise Elecsys USA cihazı ile ECLIA (Elektro Ke-miluminesans Immun Assay) yöntemiyle tayin edilmiştir.

Lizozim Aktivitesinin Belirlenmesi

Lizozim aktivitesini belirlemek amacı ile dif-füzyon agar (Agar plate, lysoplate) metodu kullanılmıştır (Ellis, 1996). PBS (Fosfat buffer saline) içine % 1 g Agar ve 0.60 mg/mL liyofilize Micrococcus lysodeicticus (Sigma M 3770) katılarak fosfat tamponlu salin pH’sı 6.2’ye ayarlanmıştır. Petrilerde agar katılaştıktan sonra 5 mm çapında çukurlar açılarak daha önceden hazırlanmış olan serum inokulatları 25 μl olacak şekilde çukurlara ilave edilmiştir. Petriler 25°C’de 20 saat inkübe edildikten sonra çukur-ların etrafında oluşan zonların çapları ölçül-müştür. Test numunelerindeki lizozim miktarını belirlemek için standart olarak Hen egg white lizozim (HEWL; Merck EC) kullanılmıştır (Grinde, 1989).

İstatiksel Analizler

Denemelerde elde edilen verilerin istatistiki değerlendirilmesi SPSS paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bütün verilere varyans analizi (ANOVA) uygulanmış ve grup ortalaması arasındaki farklılıklar JMP paket programı LS Means Student’s T testi ile çoklu karşılaştırma testine göre belirlenmiştir. Önem seviyesi olarak p<0.05 kullanılmıştır.

Bulgular ve Tartışma

Balıklarda stres durumlarında serum glikoz, kortizol ve lizozim aktivitesinde değişimler olmaktadır. Serum glikoz, kortizol ve lizozim balıklarda önemli stres parametreleri içinde yer almaktadır.

Glikoz, organizmanın stres durumunu belir-leyen en hassas indekslerden birisi olup karbon-hidrat metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılır. Onun yüksek konsantrasyonları balığın stres altında olduğunu ve yoğun bir şekilde enerji kaynaklarını kullandığını (örneğin kaslardaki ve karaciğerdeki glikojen) gösterir (Timur ve Timur, 2003; Çelik, 2005). Yaptığımız çalışmada serum glikoz, bütün uygulama gruplarında kontrol grubuna göre artış göstermiştir (Şekil.2 ve Tablo 2.). Elde edilen sonuçlara bakıldığında gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak önem arz ettiği görülmektedir (p<0.05).

fisheriessciences-serum-glucose

Şekil 2. Deneme gruplarında serum glikoz değerlerinin karşılaştırılması
Figure 2. Compair with serum glucose values in the experiment groups.

fisheriessciences-statistic-analyze

Tablo 2. Deneme gruplarında serum glikoz değerlerine ait istatistiki analiz sonuçları (X±SH)
Table 2. Results of serum glucose statistic analyze in the experiment groups (X±SH)

Chavin ve Young (2003), yaptıkları çalışmada Japon balıklarını (Carassius auratus) aç bırakarak serum glikoz seviyelerini ölçmüşler ve serum glikoz seviyelerinin oluşan strese bağlı olarak yükseldiğini tespit etmişlerdir. Yıldız (2006) ise yaptığı çalışmada profilaktik amaçlı LMK (Leteux-Meyer karışımı) uygulamasının, plazma lizozim seviyesi ile sekonder stres in-deksine etkilerini ve sağlıklı gökkuşağı ala-balıklarında plazma glikoz değerlerindeki değişimleri izlemiş ve LMK uygulanan balıklarda plazma lizozim seviyesinin düştüğünü tespit etmiştir. Temiz suya bırakılan balıklarda ise plazma lizozim seviyesinin kontrol seviyesine dönmediğini ve LMK uygulamasının plazma glikoz değerlerinde belirgin bir artışa yol açtığını bildirmiştir. Yapılan önceki araştırmalar ile çalışmamızın bulguları benzerlik göstermektedir.

Kortizol en önemli stres göstergesi olan bir hormon olup oluşan strese göre artar ve bağışıklık sistemini baskılar (Bonga, 1997; Mommsen et al., 1999; Öğüt, 2005). Yaptığımız çalışmada da tüm deneme gruplarında kortizol verileri kontrol grubuna göre süre ve dozlara bağlı olarak artış göstermiştir (Şekil.3 ve Tablo 3.). Elde edilen sonuçlara bakıldığında gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak önem arz ettiği görülmektedir (p<0.05).

fisheriessciences-cortisol-values

Şekil 3. Deneme gruplarında kortizol değerlerinin karşılaştırılması
Figure 3. Compair with cortisol values in the experiment groups.

fisheriessciences-experiment-groups

Tablo 3. Deneme gruplarında kortizol değerlerine ait istatistiki analiz sonuçları (X±SH)
Table 3. Results of cortisol statistic analyze in the experiment groups (X±SH)

Demers ve arkadaşları (1997), gökkuşağı ala-balıklarında stresten önce ve sonra stres hor-monlarının plazma konsantrasyonlarını belir-lemişler ve stresörleri takiben plazma korti-zolünün belirgin bir şekilde arttığını tespit etmişlerdir. Kubilay ve Uluköy (2002), kültüre alınan gökkuşağı alabalıklarında akut stresin (taşımacılık, balıkların yakalanması, sıkıştırıl-ması) balıklar üzerinde oluşturduğu fizyolojik etkilerini araştırmışlar ve stres uygulanmayan (kontrol) ve akut stresörler ile stres uygulanan gökkuşağı alabalıklarının serum kortizol, serum glukoz düzeyleri ve lizozim aktivitelerini belir-leyerek karşılaştırmışlardır. Stres uygulanan balıklarda serum kortizolünün artış gösterdiğini bildirmişlerdir.

Lizozim enzimi, balıkların fizyolojik durum-larının belirlenmesinde ve sağlık durumlarının kontrolünde yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışmada lizozim aktivitesi, bütün uygulama gruplarında kontrol grubuna göre azalma göstermiştir (Şekil.4 ve Tablo 4.). Elde edilen sonuçlara bakıldığında gruplar ara-sındaki farkın istatistiksel olarak önem arz ettiği görülmektedir (p<0.05).

fisheriessciences-lyzozyme-activity

Şekil 4. Deneme gruplarında lizozim aktivitesi değerlerinin karşılaştırılması
Figure 4. Compair with lyzozyme activity values in the experiment groups.

fisheriessciences-Results-lyzozyme

Tablo 4. Deneme gruplarında lizozim aktivitesi değerlerine ait istatistiki analiz sonuçları (X±SH)
Table 4. Results of lyzozyme activity statistic analyze in the experiment groups (X±SH)

Çeşitli araştırmacılarda, gökkuşağı alabalıkla-rının naklinde veya atık su kirliliği tarafından oluşan streste serum lizozim seviyesinde artan ve azalan değişimler olduğunu bildirmişlerdir Roed et al. (1993), Fevolden et al. (1999), Schrock et al (2001), Caruso (2002), Kubilay ve Uluköy (2002), Yıldız (2006) .

Formalin solüsyonu balık hastalıklarının teda-visinde yaygın olarak kullanıldığından kullanımı esnasında solunum problemine sebep olabilmek-tedir. Bu yüzden kullanırken dikkat olunmalıdır. Formalin banyosu uygulanırken özellikle bu maddenin balıklarda deri ve solunum sistemin-deki etkisinin de dikkate alınarak uygulama do-zuna çok dikkat edilmesi gereklidir.

Sonuç

Formalin solüsyonları balıklara uygulanırken doz ve süre çok iyi ayarlanmalıdır. Yaptığımız çalışmada 250 ve 500 mg/L dozlarının balıklarda strese neden olduğu bu yüzden de balıklar bu do-zlarla banyo şeklinde tedavi ediliyorken bile sık sık kontrol edilmeleri, rahatsızlık belirtileri ve anormal hareketler görüldüğünde solüsyondan hemen çıkarılmaları gerekmektedir. Çalışma ile formalin maddesinin kullanımında çok dikkatli olunması gerektiği sonucuna varılmıştır.

References

Aoki, T., (1992). Chemotherapy and drug re-sistance in fish farm in Japan, In: Shariff, M., Subasighe R.P., Arthur J.R., Eds. Dis-eases in Asian Aquaculture, Vol:1, Fish Health Section, Asian Fisheries Society, Manila, Philippines, 413-426.

Atamanalp, M., Keles, M.S., Haliloglu, H.I., Aras, M.S., (2002). The effects of cyperme-thrin (a synthetic pyrethroid) on some bio-chemical parameters (Ca, P, Na and TP) of rainbow trout (Oncorhynchusmykiss), Turkish Journal Veterinary Animal Scientist, 26: 1157-1160.

Björklund, H., Bondestam, J., Bylund, G., (1991). Residues of oxytetracycline in wild fish and sediments from fish farms, Aqua-culture, 86: 359-367. doi: 10.1016/0044-8486(91)90281-B

Barton, B.A., Iwama, G.K., (1991). Physiological changes in fish from stress in aquaculture with emphasis on the response and effeets of corticosteroids. Annual Reviews of Fish Dis-eases, 1: 26. doi: 10.1016/0959-8030(91)90019-G

Bonga, S.E., (1997). The stress response in fish, Physiological Reviews, 77: 591-625. doi: 10.1093/icb/42.3.517

Caruso D., Schlumberger, O., Dahm C., Proteau J.P., (2002). Plasma lysozyme levels in sheatfishSilurusglanisL. Subjected to stress and experimental infection with Ed-warsiellatarda, Aquaculture Research, 33(12): 999-1008. doi: 10.1046/j.1365-2109.2002.00716.x

Chavin, W., Young, J.E., (2003). Factors in the determination of normal serum glucose lev-els of goldfish (CarassiusauratusL.), Com-parative Biochemistry and Physiology, 33(3): 629-653. doi: 10.1016/0010-406X(70)90376-2

Çelik, E.S., (2006). BaziBalikTürleriIçinKanElektrolitlerininStandardizasyonu, Kayseri ErciyesÜniversitesi Fen BilimleriEnstitüsüDergisi, 22(1-2): 245-255.

Demers, N.E., Bayne, C.J., (1997). The immedi-ate effects of stress on hormones and plasma lysozyme in rainbow trout, Developmental & Comparative Immunlogy, 21(4): 363-373.doi: 10.1016/S0145-305X(97)00009-8

Doyuk, S.A., Çolakoglu, (2004). Kirleticilerinsuürünlerineetkileri. TarimsalÇevreve Su KirliligiSeminerKitabi, Ankara.

Ellis, A.E., (1996). Lysozyme Assay. In Tech-niques in Fish Immunology (Eds:J.S.Stolen,T.C.Fletcher, D.P.,Anderson, B.S. Roberson, W.B., Mulswink.) 101-103.

FevoldenS.E ,Roed K.H., Fjalestad K.T., Stien J., (1999). Post-stress levels of lysozyme and cortisol in adult rainbow trout: heritabilities and genetic correlations, Journal of Fish Bi-ology, 54: 900-910. doi: 10.1111/j.1095-8649.1999.tb02040.x

Glynn, A.A., (1969). The complement lysozyme sequence in immune bacteriolysis, Immu-nology, 16(4): 463-471

Grinde B., (1989). Lysozyme from rainbow trout, SalmogairdneriRichardson as an antibacte-rial agent against fish pathogens, Journal of Fish Diseases, 12: 95-104. doi: 10.1111/j.1365-2761.1989.tb00281.x

Grondel, J.L., Gloudemans, A.G.M., Van Muiswinkel, W.B., (1985). The influence of antibiotics on the immune system, immuno-pharmokinetic. Investigations on the primary anti-SRBC response in carp (Cyprinus car-pioL.) after oxytetracycline injection, Jour-nal of Fish Diseases, 10: 35-43. doi: 10.1111/j.1365-2761.1987.tb00716.x

Hjelmeland , K., Christie, M., Raa, J., (1983). Skin mucus protease from rainbow trout, Salmogaidneri Richardson, and its bi-ological significance, Journal of Fish Biol-ogy, 23: 13-22. doi: 10.1111/j.1095-8649.1983.tb02878.x

Kubilay A., Uluköy G., (2002). .Effects of Acute Stress on Rainbow trout (Oncorhynchusmykiss), Turkish Journal of Zoology, 26: 249-254.

Lunden T., Lilius E., Bylund, G., (2002). Respir-atory burst activity of rainbow trout (On-corhynchusmykiss) phagocytes is modulated by antimicrobial drugs, Aquaculture, 207: 203-212. doi: 10.1016/S0044-8486(01)00760-8

Lunden, T., Bylund, G., (2002). Effect of sulpha-diazine and trimetoprim on the immune re-sponse of rainbow trout (Oncorhynchusmykiss), Veterinary Immunolog and Im-munopathology, 85: 99-108. doi: 10.1016/S0165-2427(01)00422-6

McCormick, S.D., Shrimpton, J.M., Carey, J.B., O'Dea, M.F., Sloan, K.E, (1998). Repeated acute stress reduces growth rate of Atlantic salmon parr and alters plasma levels of growth hormone, insulin-like growth factor and cortisol, Aquaculture, 168: 221-235. doi: 10.1016/S0044-8486(98)00351-2

Miyaka, C.K., Alves de Souza, J.A., Torres, R.P., (1998). Effects of the administration of fish oil by gavage on activities of antioxidant en-zymes of rat lymphoid organs, Gen Pharma-cology, 30: 759-762. doi: 10.1016/S0306-3623(97)00334-0

Mommsen, T.P., Vijayan, M.M., Moon, T.W., (1999). Cortisol in teleosts, dynamics, mechanisms of action and metabolic regula-tion, Reviews in Fish Biology and Fisheries, 9: 211- 268. doi: 10.1023/A:1008924418720

Neeman, N., Lahav, M., Ginsburg, I., (1974). The effect of leukocyte hydrolases on bacteria. II. The synergistic action of lysozyme and extracts of PMN, magrophages, lym-phocytes, and platelets in bacteriolysis, Ex-perimental Biology and Medicine, 146: 1137-1145. doi: 10.1007/BF00918678

Ögüt, H., (2005). BaliklardaStres. BalikBiy-olojisiArastirmaYöntemleriKitabi. Editör: Karakas., M., 13, 377-394.

Örün, 2004. Su kirliligininbaliklarüzerindekietkileriveteshislerindekullanilanbazibiyobelirteçler. TarimsalÇevreve Su KirliligiSeminerNotlari, Malatya Seminer Kitabi,7-13, Ankara.

Pennell W., Barton B.A., (1996). Principles of Salmonid Culture. Developments in Aqua-culture and Fisheries Science, Vol:26, The Netherlands. 1039 pp.

Pickering, A.D., (1993). Growth and stress in fish production, Aquaculture, 11: 51-63. doi: 10.1016/0044-8486(93)90024-

Pottinger, T.G., Carrick, T.R., (1999). A com-parison of plasma glucose and plasma corti-sol as selection markers for high and low stress-responsiveness in female rainbow trout, Aquaculture, 175: 351–363. doi: 10.1016/S0044-8486(99)00107-6

Roed K.H., Fjalestad K.T., Stromsheim A., (1993). Genetic variation in lysozyme ac-tivity and spontaneous haemoltic activity in Atlantic salmon (Salmosalar), Aquaculture, 114: 19-31. doi: 10.1016/0044-8486(93)90247-V

Schrock Robin M., Smith Stanley D., Maule Alec G. DoulosSperos K, Rockowski James J., (2001). Mucous lysozyme levels in hatchery coho salmon (Oncorhynchuskisutch) and spring chinook salmon (Oncorhychuistshawytscha) early in the parr-smolt trans-formation, Aquaculture, 198: 169-177. doi: 10.1016/S0044-8486(00)00585-8

Timur, G., Timur M., 2003. BalikHastaliklari, Istanbul Üniversitesi Su ÜrünleriFakültesi, Yayin No:5, 538, Istanbul.

Treves, F., Brown, M., (2000). Applied Fish Pharmacology, Kluwer Academic Publica-tion, Aquaculture Series 3, 309.

Uslu, O., Türkman, A., 1987. Su KirliligiveKontrolü. T.C. BasbakanlikÇevreGenelMüdürlügüYayinlari, Ankara.

Val, A.L., De Menezes, G.C., Wood, C.M., (1998). Red blood cell adrenergic responses in amazonian teleost, Journal of Fish Biol-ogy, 52: 83-93 doi: 10.1111/j.1095-8649.1998.tb01554.x

Yano,T., 1996. The Nonspesific Immune System: Humoral Defense. In:The Fish Immune System Organism, Pathogen and Environ-ment. (Eds: G. Iwama and T Nakanishi ) Academic Press, USA, 106-110

Yildiz, H.Y., (2006). Plasma lysozyme levels and secondary stress response in rainbow trout (Oncorhynchusmykiss) after exposure to Leteux-Meyer Mixture, Turkish Journal Veterinary Animal Scientist, 30: 265-269
Select your language of interest to view the total content in your interested language

Viewing options

Post your comment

Share This Article

Flyer image
journal indexing image
 

Post your comment

captcha   Reload  Can't read the image? click here to refresh